GIH

7 Desanm 2020

9 kouch nan yon forè manje twopikal.

Nan yon forè manje, kouch plant manjab ak plant medsin yo grandi ansanm olye ke nan ranje dwat ke ou ap bezwen fouye ak replante chak ane. Forè manje fleri sou lide ke forè natirèl byen grandi san okenn sòt de entèvansyon ekstèn. Yo fèt pou imite yon forè natirèl pa plante manje ak efikasite ke lanati fèt pou'l genyen, ap grandi nan yon modèl trè optimize, itilize kouch miltip ak fè pi plis nan tou de espas orizontal ak vètikal kote plant ka grandi ansanm nan sipò youn ak lòt . Pwatikman yon ekosistèm k ap viv tout endepandan.

Men, ki sa ki 9 kouch yo? Si ou se nouvo nan konsèp sa yo ak santi yon ti jan konfonn, kontinye li pou w' aprann plis. Konprann nan ki kouch pou w' mete nan forè manje ou enpòtan pou jwenn pi plis nan sistèm lan. Ou ka vle mete tout 9 kouch oswa petèt mete plis anfaz sou kèk kouch pito lòt yo. Mwen ta jis senpleman sijere ou kòmanse ak gwo pyebwa yo an premye epi kontinye desann.

1. Kouvé/ Kouch Pyebwa Wo
Tipikman plis pase 30 pye wotè. Kouch sa a gen pyebwa bwa, gwo pyebwa nwa, ak pyebwa ki fikse azòt, men gen yon kantite pi gwo pyebwa fwi ki ka itilize nan kouch sa a tou depann de espès yo, varyete yo, ak rasin yo itilize. Pa egzanp: kokoye, kajou, mapou

2. Sub-Kouvè/ Kouch Pyebwa Ba
Tipikman 10-30 pye wotè. Majorite pyebwa fwi ki donnen tonbe nan kouch sa a ak nan pi piti forè manje, kouch sa a kapab tou aji kòm Kouche Kouvè. Pa egzanp: nwazèt, kakawo, zoranj

3. Kouch Touf
Tipikman jiska 10 pye wotè. Majorite nan touf ki bay fwi tonbe nan kouch sa a. Li gen ladan anpil nwa, flè, medsin ak lòt plant benefisye. Pa egzanp: seriz, kafe, pèch

4. Kouch Èrbeuz
Plant ki nan kouch sa a pa pwodwi tij bwa tankou Kouch Touf lan. Anpil plant manjab ak plant medsin nan kouch sa a. Yon gwo majorite nan lòt plant itil tonbe nan kouch sa a tou. Pa egzanp: pwa, basilik, anana

5. Kouch Kouvèti Tè
Gen kèk plant sipèpoze ak Kouch Èrbeuz la ak Kouch Kouvèti Tè a, sepandan plant nan kouch sa a yo souvan gen toleran pou lonbraj, grandi anpil pi pre tè a, ap grandi jis yo ranpli tout espas nan tè a, epi byen souvan yo ka tolere yon ti trafik pye. Pa egzanp: tin, zèb, joumou

6. Anba Tè/ Kouch Rasin
Sa yo se rekòt rasin. Anpil nan plant sa yo kapab itilize tou nan kouch Èrbeuz la, Kouch Lyan lan, ak Kouch Kouvèti Tè a. Pa egzanp: manyok, patat, yanm

7. Vètikal/ Kouch Lyan
Lyan sa yo k ap grenpe miltip kouch tou depann sou ki jan ou antrene yo oswa ki chemen yo chwazi. Kouch Lyan la se yon bon fason ou ka ajoute plis pwodiktivite nan forè ou epi yo ka double kòm kouvèti pou tè a. Pa egzanp: grenadya, rezen, militon

8. Kouch Akwatik
Kouch sa a pa toujou prezan nan tout forè, men ou ka toujou ajoute l' nan nenpòt forè manje. Gen yon pakèt plant ki boujonnen nan marekaj oswa nan kwen dlo a. Gen anpil plant ki grandi sèlman nan dlo. Pou inyore kouch sa a ta vle di pou w' kite anpil espès itil ki bay manje, fib, medikaman, manje bèt, manje bèt sovaj ak abita, konpòs, biyo mas, e menm filtraj dlo ak byoremediation. Pa egzanp: cresson, papiris, diri

9. Kouch Djondjon
Sa a se ankò yon lòt kouch ki souvan inyore, men ki aktyèlman responsab pou kenbe tout sistèm janm. Rezo chanpiyon viv nan tè ki an sante. Yo pral viv sou, e menm nan, rasin plant yo. Rezo chanpiyon anba tè sa a transpòte eleman nitritif ak imidite soti nan yon zòn nan forè a ale nan yon lòt depann sou bezwen plant yo. Anplis de travay sa, kouch sa a kontribye nan devlope ak sante yon forè twopikal, li kapab tou bay djondjon ki ka souvan itilize kòm manje oswa medikaman.
i.e. djondjon zuit, zòrèy bwa, djondjon ayisyen